Sobótka - Obrzęd ten pochodzi z czasów, kiedy jeszcze we wsi nie było kaplicy, ani nawet krzyży przydrożnych. Chłopcy i dziewczęta palili sobótki na najwyższych wzniesieniach lub na krzyżujących się drogach za wsią, ale zawsze blisko centrum wsi. Niewątpliwie sięga sięga on czasów pogańskich.
Mimo wieków tkwi tu mocno, chociaż teraz to już tylko zabawa, a nie symbol kultu.


Jak wyglądają sobótki?
W miejscu obrzędu wbijają w ziemię przyniesioną ze wsi wysoką tykę, na końcu której mocno przymocowany jest wiecheć (wiązka) słomy lub stare nakropione tłuszczem gałgany. Zapalają pochodnie. Uważają, że to święty ogień. Otaczają i kłaniają się mu. Następnie chłopcy stawiają wokół przyniesione snopy słomy i zapalają je. Ma to przebłagać bóstwa, by nie niszczyły plonów ogniem ani wodą. Czasem słychać przy tym śpiew dziewcząt. Nie dopalone resztki słomy ze snopów wrzucają pod pochodnię. I teraz następuje kulminacyjny moment obrzędu. Zapalają pochodnie, podobnie jak wcześniej, tyle że na niższych tyczkach. Wymachują nimi, obracając się wokół i śpiewnie, głośnie wołają. Trwa to do momentu spalenia się pochodni, które wrzucają pod główną pochodnię. później chwytają się za ręce, tworzą duże koło wokół powstałego ogniska i tańcząc śpiewają.
Po tym tańcu chłopcy ustawiają się rzędem twarzami na południe i wysoko wyrzucają do góry zapalone w ognisku drewniane kulki umocowane na kijach. Która wyżej wyleci i nie zgaśnie, ten będzie miał szczęście w tym roku. A może i dziewczynę?
Z kolei wszyscy dokładają suchego chrustu, słomy i zielonych gałęzi. Powstaje duży ogień z gryzącym dymem. Chłopcy pojedynczo, a później parami, skaczą przez ogień. Kto odważniejszy, ten pierwszy. Bywało i tak, że skaczący z przeciwka zderzali się i spadali do ogniska wśród śmiechu i wrzawy. To dobry znak. Mówiono, że gorący płomień z ogniska przeniesie się do serca. Trwało to czasem nawet do północy.

Noc świętojańska, inaczej: Noc Świętego Jana, Sobótka, Wianki, Palinocka – obchodzona jest z 23 na 24 czerwca.
Noc Kupały – zwana inaczej Kupałą, Kupalnocką, obchodzone w najkrótszą noc w roku, czyli z 21 na 22 czerwca.

Komentarze: